Mỗi mầm xanh vươn lên được từ nền san hô khắc nghiệt là một chiến thắng nhỏ mà lớn - một "cột mốc" thầm lặng khẳng định sức sống mãnh liệt và tình yêu Tổ quốc không bờ bến của những người ở lại nơi đầu sóng ngọn gió.

Ở Trường Sa, trồng một cái cây không chỉ là gieo xuống một mầm sống. Đó là hành trình bền bỉ, kiên cường với nắng gắt, gió mặn, đất cằn và sự khan hiếm nước ngọt đến nghiệt ngã. Mỗi mầm xanh vươn lên được từ nền san hô khắc nghiệt là một chiến thắng nhỏ mà lớn - một "cột mốc" thầm lặng khẳng định sức sống mãnh liệt và tình yêu Tổ quốc không bờ bến của những người ở lại nơi đầu sóng ngọn gió.
Việc trồng cây và tạo ra những mầm xanh không chỉ cải thiện cảnh quan mà còn thể hiện trách nhiệm của người dân và quân nhân trong việc bảo vệ môi trường, đồng thời góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững. Điều này phù hợp với tư duy chiến lược của Đảng, gắn kết giữa bảo vệ môi trường với củng cố quốc phòng và an ninh.

Những chuyến tàu ra đảo không chỉ chở người, hàng hóa, thư từ hay quà tặng. Có những chuyến tàu còn oằn mình cõng theo một sứ mệnh đặc biệt hơn: chở cây giống, đất màu, phân hữu cơ và dụng cụ làm vườn. Trên boong tàu Trường Sa 571, những bầu cây được xếp ngay ngắn, tưới nước đúng giờ, che chắn kỹ lưỡng khỏi nắng gió đại dương. Và cây cũng có một hải trình riêng, một cuộc vượt biển đầy thử thách để đến với nơi mình sẽ cắm rễ, sẽ lớn lên và tỏa bóng mát.
Đồng hành cùng Quân chủng Hải quân trong chương trình xanh hoá Trường Sa, nhóm MB HiGreen Trường Sa và nhóm Thiện nguyện HQ 571 đã trực tiếp mang hơn 1.000 cây xanh các loại như phi lao, bàng Côn Đảo, chanh ăn quả… gửi tới các đảo nổi, điểm đảo chìm và nhà giàn DK1.
Khi tàu cập đảo, việc đưa cây lên bờ được thực hiện rất nhanh nhưng vô cùng nâng niu. Những người lính sạm đen vì nắng gió chuyền tay nhau từng bầu cây như chuyền một niềm hy vọng. Có cây còn nhỏ, thân mềm. Có cây đã cứng cáp hơn. Tất cả đều được kỳ vọng sẽ lớn lên, che bóng mát, chắn gió, giữ đất, làm đẹp đảo.
Các loài cây được chọn mang ra đảo thường là những loài chịu hạn, chịu mặn cực tốt: Bàng vuông, phong ba, tra biển, phi lao, bàng biển. Mỗi loài mang một dáng vẻ, một tính cách riêng. Bàng vuông nở hoa tuyệt đẹp trong đêm, từ lâu đã trở thành biểu tượng kiêu hãnh của Trường Sa. Phong ba chỉ nghe tên đã thấy nét ngang tàng bất khuất. Phi lao thì dẻo dai, bền bỉ trước gió bão.


.jpg)
Từ năm 2021, Quân chủng Hải quân đã triển khai chủ trương xanh hóa Trường Sa với mục tiêu phủ xanh các đảo nổi, cải thiện môi trường sống cho quân và dân. Không chỉ tạo cảnh quan, cây xanh còn giúp chắn gió, giữ đất, giảm hơi nóng và từng bước cải tạo hệ sinh thái giữa biển khơi. Thế nhưng, để một mầm xanh thực sự tồn tại ở Trường Sa là cả một hành trình đầy kiên trì và nhọc nhằn.
Trung tá Đỗ Văn Mạnh, Phó Chỉ huy trưởng Đảo Sơn Ca, chia sẻ: "Để ươm, chiết và trồng có hiệu quả, trước hết phải che chắn thật kỹ. Chăm sóc cây ngoài đảo khó khăn hơn đất liền rất nhiều. Nắng nhiều, vào mùa gió thì hơi mặn lại lên cao, ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng. Trồng được, chăm được một cái cây ở đây phải rất tốn công sức của cán bộ chiến sỹ."

Trên đảo, từng giọt nước đều được tính toán chi li. Nước mưa được hứng cẩn thận vào bể. Nước sinh hoạt được dùng tiết kiệm đến mức tối đa. Nước sau khi rửa rau, vo gạo, tắm giặt đều được chắt chiu giữ lại để tưới cây, tưới rau.
Trung tá Nguyễn Đức Tùng, Phó Chỉ huy trưởng Đảo Nam Yết, vẫn không giấu được nỗi lo khi kể về những ngày hạn hán kéo dài: "Thời tiết ngoài đảo rất khắc nghiệt. Có khi 3,4 tháng mới có mưa, nên đảm bảo nước ngọt để tưới, để duy trì cho cây sống không hề đơn giản. Thế nhưng bằng sự cố gắng nỗ lực của cán bộ chiến sỹ toàn đảo, chúng tôi vẫn trồng được nhiều loại cây theo đúng quy hoạch và đảm bảo cây sống trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt như vậy."
Có những ngày nắng nóng kéo dài, cây héo rũ. Người lính nhìn lá cây rủ xuống mà sốt ruột, xót xa như nhìn đồng đội mình ốm đau. Họ nghĩ ra đủ mọi cách để giữ ẩm như phủ gốc bằng lá khô, dùng chai nhựa đục lỗ làm hệ thống tưới nhỏ giọt, che lưới giảm nắng, dựng những tấm chắn gió mặn.
Thượng úy Nguyễn Văn Hà tại Đảo Song Tử Tây cho biết đơn vị đã áp dụng nhiều phương pháp sáng tạo: "Chúng tôi chọn những loài cây có khả năng chịu hạn, chịu mặn tốt. Trong mùa nắng thì tưới bằng phương pháp nhỏ giọt, dùng bình và chai để vừa tiết kiệm nước, vừa đảm bảo cho cây sinh trưởng tốt."
Một chai nước nhỏ đặt ngược có thể giúp cây cầm cự qua một ngày khô hạn. Một cơn mưa đêm trút xuống có thể làm cả đảo reo vui như vừa nhận được món quà vô giá. Ở Trường Sa, tiết kiệm nước không phải là một khẩu hiệu môi trường sáo rỗng. Đó là một lối sống. Lối sống ấy dạy con người biết chắt chiu, biết cân nhắc, biết trân quý tận cùng những điều tưởng chừng như vô cùng bình thường ở đất liền.
Chiến sỹ Đinh Hoàng Thắng, Lữ đoàn 146, đảo Sơn Ca đã có hơn 5 tháng gắn bó với đảo. Khác với hình dung ban đầu về một nơi chỉ có cát trắng và san hô hoang sơ, đảo Sơn Ca đón Thắng bằng những vòm cây rợp bóng mát. Từ một thanh niên quen với nhịp sống hối hả của thành phố, Thắng đã học được cách trân trọng những giá trị giản đơn nhất.
"Ra đảo mới biết giọt nước trân quý cỡ nào. Nước tắm xong có thể giữ lại để tăng gia sản xuất. Tiết kiệm là một đức tính tốt cần được rèn luyện," Thắng chia sẻ mộc mạc.



.png)
Nhiều người lính khi ra đảo tuổi đời còn rất trẻ. Họ học cách trưởng thành qua từng công việc nhỏ bé mỗi ngày như dậy đúng giờ, gấp chăn màn vuông vắn, trực canh nghiêm túc, luyện tập hăng say, chăm chút từng gốc cây, chắt chiu từng giọt nước. Cái cây họ tự tay trồng ngày đầu ra đảo có thể mới chỉ cao ngang đầu gối. Đến khi họ khoác ba lô rời đảo, cây đã vươn cao thêm vài tầng lá. Và sâu thẳm trong tâm hồn họ, cũng có một "tán cây" khác vừa vươn mình lớn dậy - tán cây của tinh thần trách nhiệm, của bản lĩnh và sự trưởng thành.
Có những chiến sỹ trước phút bước lên tàu về đất liền còn rưng rưng dặn dò người đồng đội ở lại: "Nhớ tưới cây em trồng nhé." Lời dặn dò ấy nghe thật giản dị, nhưng lại đẹp đến nao lòng. Nó như một mảnh tình cảm, một phần tâm hồn mà người lính gửi lại đảo nơi những mầm xanh.
Bên cạnh những hàng cây bóng mát, vườn rau xanh là một phần vô cùng đặc biệt, mang lại nhịp đập tươi vui cho đời sống trên đảo. Vị ngọt của rau tươi khiến bữa ăn giữa biển khơi bỗng có thêm hơi ấm của đất liền như mùi của căn bếp mẹ nấu, của mảnh vườn nhà, của những buổi chiều quê hương bình yên. Một nắm rau tuy không lớn, nhưng gói trọn trong đó công sức của cả một tập thể: Người cặm cụi làm đất, người chắt chiu tưới nước, người tỉ mẩn bắt sâu, người che chắn gió bão, người hân hoan thu hoạch.

Ngay cả trên những nhà giàn DK1 chênh vênh giữa trùng khơi sóng dữ, màu xanh vẫn được gìn giữ và vun trồng theo một cách rất riêng. Thượng úy Mai Văn Tài, Phó Chỉ huy trưởng Nhà giàn DK1/16 Phúc Tần, tự hào kể: "Bộ đội tự ươm mầm, chăm sóc, tưới tắm bằng nước mưa và nước sinh hoạt tận dụng. Ngoài này có hai mùa gió Đông Bắc và Tây Nam, hơi mặn khá cao, nên chỉ huy đã làm hệ thống vườn rau kín gió để bộ đội có thể trồng rau đảm bảo quanh năm."
Mỗi mầm rau nhú lên trên kết cấu thép lạnh lẽo giữa đại dương mênh mông ấy thực sự là một phép màu được tạo nên từ bàn tay chai sần của người lính, và từ ý chí không bao giờ chịu khuất phục trước gian khó.

Nhìn từ trên cao, những hòn đảo nổi giữa biển khơi càng rợp bóng cây xanh, càng minh chứng cho sức bền bỉ phi thường của con người trước thiên nhiên khắc nghiệt. Màu xanh ấy không làm mất đi vẻ oai hùng, hiên ngang của Trường Sa, mà ngược lại, làm cho Trường Sa trở nên gần gũi hơn, tràn trề nhựa sống.
Xanh hóa Trường Sa không đơn thuần chỉ là trồng thêm một cái cây để lấy bóng mát. Đó là một chiến lược dài hơi về môi trường, hậu cần, đời sống tinh thần và hình ảnh khẳng định chủ quyền quốc gia. Nơi nào có cây xanh vươn rễ, nơi đó có bàn tay con người chăm sóc thường xuyên. Nơi nào có vườn rau tươi tốt, nơi đó có nhịp sống sinh hoạt bền bỉ. Nơi nào có bóng mát rợp trời, nơi đó in đậm dấu chân của những người ở lại canh giữ non sông.
Thượng tá Chu Công Hải, Trưởng đoàn Công tác MB HiGreen Trường Sa 2026, chia sẻ với ánh mắt ánh lên niềm tự hào: "Chương trình MB HiGreen được triển khai từ năm 2025, là sự phối hợp đầy ý nghĩa giữa Quân chủng Hải quân và Ngân hàng Quân đội, với khát vọng tạo ra những cánh rừng xanh, triệu cột mốc xanh trên biển. Chỉ trong 5 tháng, chúng tôi đã huy động được 170 tỷ đồng, tương đương 1 triệu cây giống. Thật sự rất hạnh phúc khi được tự tay vun trồng những hàng cây, góp phần tạo nên không gian sống mát mẻ, tốt lành hơn cho cán bộ, chiến sỹ và người dân trên đảo."
Đại tá Nguyễn Công Thắng, Phó Chủ nhiệm Chính trị Hải quân, không giấu được sự xúc động: "Những tình cảm sâu nặng của đồng bào đất liền gửi gắm cho Trường Sa thông qua chương trình trồng cây xanh - những 'cột mốc xanh' tại các đảo - là nguồn động viên vô cùng to lớn. Chúng tôi cảm nhận sâu sắc tình yêu và trách nhiệm của nhân dân cả nước, để từ đó có thêm sức mạnh bảo vệ vững chắc hơn chủ quyền biển đảo thân yêu của Tổ quốc."


Đại tá Nguyễn Công Thắng chia sẻ thêm về ý nghĩa của những món quà xanh đầy ắp tình người: "Các đại biểu đoàn công tác đã trực tiếp cùng với quân và dân trồng cây trên đảo. Những cây chanh được trồng sẽ giúp bộ đội giải khát, có bát canh chua sau những giờ huấn luyện vất vả. Những cây dừa mang từ đất liền ra, mai này sẽ tỏa bóng mát rượi. Mỗi lần ngồi nghỉ ngơi dưới gốc dừa, uống ngụm nước dừa mang hương vị quê hương, anh em chiến sỹ sẽ cảm thấy tình cảm giữa đất liền và hải đảo thêm phần ấm áp, gắn bó keo sơn."
Mỗi cây xanh bám rễ trên đảo là một lời khẳng định thầm lặng nhưng đanh thép: Chúng ta không chỉ canh giữ biển đảo của ngày hôm nay, mà còn đang ươm mầm, chuẩn bị cho những mùa Xuân mai sau. Những mầm cây bé nhỏ hôm nay sẽ vươn mình thành bóng mát chở che cho lớp lính kế cận, cho những đứa trẻ sinh ra và lớn lên trên đảo, cho những đoàn công tác từ đất liền ra thăm và cho cả những ngư dân ghé vào tìm chốn bình yên tránh bão.
Những mầm xanh bám rễ kiên cường trên nền san hô trắng đã kể lại câu chuyện đẹp đẽ về sức sống mãnh liệt và tình yêu Tổ quốc không bờ bến của những người lính đảo. Nhưng Trường Sa không chỉ có nắng gió, bão giông và những nhọc nhằn sinh tồn. Trường Sa còn là nơi cất giữ những cung bậc cảm xúc thiêng liêng nhất, những kỷ niệm sâu sắc nhất của bất kỳ ai may mắn được một lần vượt sóng đến với quần đảo tiền tiêu của Tổ quốc.
Bài 4: Âm vang trùng khơi: Vòng hoa trên sóng và lời thề tạc dạ giữ cơ đồ
