Mega Story

Từ quyết sách đột phá của Đảng, mở trang sử mới cho giáo dục vùng biên

• 30/09/2026 16:12

Chỉ sau 9 tháng kể từ khi đồng loạt khởi công ngày 9/11/2025, 108 trường thuộc giai đoạn 1 sẽ đưa vào sử dụng từ năm học 2026-2027 này, giáo dục vùng biên sẽ bắt đầu mở trang sử mới.

Chỉ sau 9 tháng kể từ khi đồng loạt khởi công ngày 9/11/2025, 108 trường thuộc giai đoạn 1 sẽ đưa vào sử dụng từ năm học 2026-2027 này, giáo dục vùng biên sẽ bắt đầu mở trang sử mới.

Những ngày này, khắp dọc dài vùng biên cương đất liền của Tổ quốc, hàng trăm nghìn học sinh, phụ huynh, các thầy cô giáo đang háo hức chờ đón một lễ khai giảng đặc biệt, một năm học mới đặc biệt, khi ngày 5/9/2026 không chỉ là ngày toàn dân đưa trẻ đến trường như mọi năm mà còn là ngày cả nước đồng loạt khánh thành hơn 100 trường phổ thông nội trú liên cấp tại hơn 100 xã biên giới đất liền.

Chỉ sau 9 tháng khởi công, giữa điệp trùng rừng núi của những vùng biên viễn xa xôi, nơi điều kiện kinh tế vốn còn nhiều khó khăn, thiếu thốn đã sừng sững mọc lên những ngôi trường mới quy mô cả nghìn học sinh, diện tích lớn, cơ sở vật chất khang trang, những dãy phòng học, phòng chức năng, phòng ở nội trú, nhà bếp, nhà ăn, bể bơi, sân bóng, khu thể dục thể thao, những trang thiết bị hiện đại, đồng bộ… Những ngôi trường như những giấc mơ có thật của thầy và trò, của người dân biên viễn.

Đây là kết quả “thần tốc” từ sự chỉ đạo, từ tầm nhìn chiến lược của của Bộ Chính trị tại Thông báo số 81-TB/TW ngày 18/7/2025 về việc thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại 248 xã biên giới đất liền.

Thông báo nêu rõ: “Việc đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới đất liền là một nhiệm vụ trọng tâm, quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và thực hiện chính sách dân tộc nhằm nâng cao dân trí, chất lượng nhân lực, tạo nguồn cán bộ là người dân tộc, địa phương, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào vùng biên giới, góp phần củng cố quốc phòng, an ninh.”

Phát biểu tại lễ khởi công Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Si Pa Phìn (tỉnh Điện Biên) ngày 27/7/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh Đảng ta luôn xác định giáo dục quốc sách hàng đầu, là động lực then chốt cho sự phát triển bền vững của đất nước. Trong những năm qua, mặc dù còn nhiều khó khăn, Đảng, Nhà nước đã dành sự quan tâm rất lớn cho vùng biên giới.

Lịch sử cho thấy chiến lược “trồng người” nơi phên dậu quốc gia đã không ngừng được Đảng triển khai trong suốt hơn 80 năm qua, từ khi đất nước vừa mới khai sinh và còn muôn vàn gian khó.

Năm 1946, khi đất nước trong hoàn cảnh “ngàn cân treo sợi tóc” khi ngân khố quốc gia gần như trống rỗng, 20 vạn quân Tưởng ở miền Bắc, quân Pháp lăm le xâm lược lần 2, nhân dân đói khổ, Chính phủ vẫn mở khóa huấn luyện mang tên "Đoàn kết" từ ngày 25/6 đến 27/7/1946 tại Hà Nội dành riêng cho các đại biểu dân tộc thiểu số nhằm đưa phong trào chống mù chữ lên vùng cao và biên giới. Nhưng ngay sau đó, đất nước phải bước vào cuộc chiến tranh vệ quốc chống thực dân Pháp xâm lược, phong trào bình dân học vụ khu vực miền núi không thể triển khai hiệu quả.

Sau khi miền Bắc được giải phóng, 99% dân số vùng biên mù chữ, Ban Bí thư Trung ương Đảng ra chỉ thị số 128-CT/TW tháng 2/1959 yêu cầu phải "tăng cường công tác giáo dục," "ra sức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ địa phương” cho miền núi.

Đảng và Bác Hồ đã ra lời kêu gọi giáo viên miền xuôi lên thắp sáng tri thức vùng cao. Trong Thông tư số 3116 –A7 ngày 15/8/1959 về điều động giáo viên miền xuôi lên miền núi công tác, Phủ Thủ tướng nêu rõ nhiệm vụ “đẩy mạnh phát triển giáo dục, làm cho đồng bào và thanh thiếu niên miền núi có chỗ học và được đi học.”

Hàng nghìn thầy cô đã tình nguyện vượt núi, băng rừng, chặt tre dựng lớp, mở trường giữa đại ngàn. Cùng với sự quan tâm đầu tư của Đảng, Nhà nước, từ trắng lớp, trắng trường, hệ thống cơ sở giáo dục đã phủ khắp tới từng thôn bản, tạo điều kiện để người dân “ai cũng được học hành” đúng như mong mỏi của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Khi kinh tế đất nước phát triển hơn, từ năm 2002, Đảng và Nhà nước đã triển khai hàng loạt đề án kiên cố hóa trường học. Những ngôi trường tranh, tre, nứa lá đã dần được thay thế bằng tường gạch, đảm bảo an toàn và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc dạy và học, nâng cao chất lượng đào tạo.

Tính đến hết năm học 2026-2027, tỷ lệ phòng học kiên cố hóa đạt 89,6%, nhưng quy mô trường lớp nhỏ lẻ là một rào cản lớn cho đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục.

Thông báo số 81-TB/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW đã mở ra một trang sử mới cho giáo dục vùng cao: học sinh không chỉ “có chỗ học và được đi học” mà được đi học ở những ngôi trường khang trang, hiện đại, quy mô; không chỉ được tới trường mà còn được lo ăn, ở, được tạo điều kiện tốt nhất để phát triển toàn diện, để các em sẽ thực sự trở thành những thế hệ con người Việt Nam mới, đáp ứng yêu cầu phát triển mới của đất nước trong kỷ nguyên vươn mình đồng thời góp phần giữ vững phên dậu quốc gia.

Phát biểu tại lễ khánh thành Trường phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Si Pa Phìn (tỉnh Điện Biên) ngày 31/1/2026, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định đối với các địa bàn biên giới, vùng sâu, vùng xa, giáo dục không chỉ là nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực, mà còn là giải pháp căn cơ, lâu dài để giữ vững chủ quyền quốc gia từ gốc rễ - đó là con người, là cộng đồng dân cư gắn bó với đất đai, bản làng, đường biên, cột mốc. Chủ trương đầu tư xây dựng hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới là một quyết sách đúng đắn, có ý nghĩa chính trị-xã hội và nhân văn sâu sắc.

Từ quyết sách đột phá của Đảng, với nghi thức cắt băng khánh thành và tiếng trống trường đồng loạt vang lên trong ngày khai giảng 5/9 tới đây tại hơn 100 trường nội trú liên cấp ở hơn 100 xã biên giới đất liền trên khắp cả nước, từ năm học 2026-2027, giáo dục vùng biên sẽ bắt đầu mở trang sử mới: không còn là nơi có điều kiện cơ sở vật chất kém nhất mà đầy đủ nhất, hiện đại nhất, được ưu tiên đầu tư cao nhất./.