Mega Story

Hiến mô, tạng: Viết tiếp kỳ tích từ những trái tim nhân ái

• 22/05/2026 08:40

Câu chuyện về hiến tạng mang lại những “phép màu” cho cuộc sống đã và đang lan tỏa thông điệp về tình người và sự nhân văn giữa cuộc đời này.

Trong hành trình cuộc sống, có những cuộc đời đã khép lại, nhưng “hạt mầm” duy trì sự sống từ họ thật kỳ diệu - qua việc hiến tặng trái tim, lá gan, lá phổi, quả thận, giác mạc… để hồi sinh, mang lại sự sống cho người bệnh khác.

Câu chuyện về hiến tạng mang lại những “phép màu” cho cuộc sống đã và đang lan tỏa thông điệp về tình người và sự nhân văn giữa cuộc đời này.

Tại Chương trình "Ngày hưởng ứng Hiến tặng mô, tạng - Cho đi là còn mãi," nghi thức tưởng niệm, tri ân người hiến mô tạng vì sự sống người bệnh dã diễn ra trang nghiêm và đầy xúc động. Hàng trăm người cùng lắng lại trong lặng thinh. Vang vọng trong không gian ấy là những tiếng chuông được Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà thỉnh lên để tưởng niệm, tri ân những người hiến tạng đã mất, những gia đình đã hiến mô tạng để cứu sống biết bao người xa lạ. Những tiếng chuông như mối gắn kết những người đã khuất và những người ở lại bằng sự giao thoa của tình người …

Âm vang ấy đã “chạm” đến những cảm xúc sâu lắng, thiêng liêng của nhiều người dân đất Việt. Đó là âm vang của sự tri ân, đồng thời cũng là sự khơi dậy tinh thần nhân ái của những người ở lại.

16 năm qua, kể từ ca ghép tạng từ người cho chết não đầu tiên được tiến hành vào năm 2010, đã có hàng trăm trường hợp chết não với nghĩa cử cao đẹp hiến tạng. Đằng sau những kỳ tích ghi danh trên bản đồ ghép tạng thế giới của Y học Việt Nam, ngoài tài năng và tâm huyết của các thầy thuốc còn là sự hy sinh vô cùng cao cả của những người hiến mô tạng và gia đình họ. Là những con người bình dị, nhưng trong khoảnh khắc sinh tử của cuộc đời, họ và gia đình đã chọn trao đi một phần cơ thể của mình để hồi sinh cho rất nhiều cuộc đời xa lạ khác.

Đó là nghĩa cử thầm lặng nhưng có sức lan tỏa sâu rộng vừa được viết tiếp trong những ngày đầu tháng 1 của năm 2026, khi nữ điều dưỡng Nguyễn Thị Cúc (46 tuổi) công tác tại Bệnh viện Hữu Nghị đã hiến tạng sau khi chết não, trao cơ hội sống cho 5 người bệnh đang cận kề ranh giới sinh-tử.

Trong khoảnh khắc đau thương nhất, gia đình điều dưỡng Cúc đã quyết định hiến tạng của người thân để cứu sống những bệnh nhân khác.

Dù đã ra đi, người thầy thuốc ấy vẫn tiếp tục sứ mệnh cứu người theo một cách đặc biệt, bằng việc trao đi sự sống cho 5 bệnh nhân khác thông qua việc hiến đa tạng và mô. Quyết định hiến tạng không chỉ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, mà còn là minh chứng sống động cho y đức, cho tinh thần “lương y như từ mẫu” được thực hành đến tận giây phút cuối cùng của cuộc đời.

Mẹ của điều dưỡng Nguyễn Thị Cúc, xúc động chia sẻ: "Con tôi ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ nhưng gia đình xác định tâm nguyện là hiến tạng để cứu giúp người khác. Dù nỗi đau mất con không gì bù đắp được, nhưng chúng tôi thấy an ủi khi một phần cơ thể của con mình vẫn đang tiếp tục sống trong những ca ghép thành công. Chúng tôi mong rằng thông điệp nhân văn này sẽ được lan tỏa rộng rãi hơn, để ngày càng có nhiều người chung tay hiến tặng, cứu giúp những bệnh nhân không may."

Ở một câu chuyện khác, vào tháng 3/2026, tại xã Hải Tiến, tỉnh Ninh Bình, cô gái Phạm Thị Hường (sinh năm 2000) đã trút hơi thở cuối cùng sau một thời gian dài kiên cường chống chọi với căn bệnh ung thư. Ở tuổi thanh xuân đẹp nhất, Hường đã khép lại hành trình cuộc đời mình bằng một nghĩa cử cao đẹp: Hiến tặng giác mạc để mang lại nguồn sáng cho những người mù lòa.

Lý do của cô gái 26 tuổi đơn giản nhưng đầy lay động: “Cho đi cũng là một cách nhận lại. Em tặng ánh sáng cho ai đó. Rồi nhiều người biết, họ cũng làm theo. Biết đâu nhờ vậy ánh sáng lại quay về với bà con quanh mình…”

“

“Cho đi cũng là một cách nhận lại. Em tặng ánh sáng cho ai đó. Rồi nhiều người biết, họ cũng làm theo. Biết đâu nhờ vậy ánh sáng lại quay về với bà con quanh mình…”

Cô gái Phạm Thị Hường

Nỗi đau mất mát của gia đình là quá lớn, nhưng vượt lên trên tất cả, người thân của Hường đã nén đau thương để hỗ trợ ê-kíp thực hiện ca thu nhận theo đúng di nguyện của cô. Đây cũng là ca hiến giác mạc đầu tiên của xã Hải Tiến sau khi địa phương thực hiện sáp nhập hành chính, đánh dấu một bước chuyển biến lớn trong nhận thức về hiến tạng tại cộng đồng địa phương.

Sự ra đi của Hường không phải là sự kết thúc. Hai giác mạc của cô sẽ sớm được ghép cho những bệnh nhân đang mòn mỏi chờ đợi trong bóng tối.

Tri ân người hiến mô tạng vì sự sống người bệnh, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà xúc động nhắc lại câu chuyện về một nữ thanh niên 19 tuổi, quốc tịch Anh, không may bị tai nạn trong chuyến du lịch tại Hà Giang. Các bác sỹ Việt Nam đã làm tất cả những gì có thể nhưng điều kỳ diệu không xảy ra. Giữa nỗi đau tột cùng, gia đình cô đã đưa ra một quyết định đầy nhân ái để cứu những bệnh nhân Việt Nam đang cận kề ranh giới sinh tử.

Từ quyết định ấy, 4 người bệnh đã được trao lại cơ hội sống và thắp sáng đôi mắt. Một cô gái trẻ ngoại quốc đã rời xa cuộc đời này nhưng trái tim nhân ái vẫn ở lại với đất nước Việt Nam.

"Chính những nghĩa cử cao đẹp ấy đã làm cho chúng ta thêm tin rằng dù cuộc đời có thể mất mát và thử thách, tình người vẫn luôn là điều thiêng liêng nhất, đẹp đẽ nhất và có sức mạnh nối dài sự sống mãnh liệt nhất, góp phần hun đúc nên truyền thống tương thân, tương ái, thương người như thể thương thân trở thành bản sắc văn hóa tốt đẹp và cốt cách của dân tộc Việt Nam chúng ta," Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh.

Theo Phó Thủ tướng, hiến mô, tạng là hành động nhân đạo cao cả nhất thể hiện triết lý sống cao đẹp "Cho đi là còn mãi." Khi một sự sống khép lại, nhiều sự sống khác được mở ra, mỗi một bộ phận cơ thể được hiến tặng là một hy vọng được thắp lên, một cuộc đời mới được hồi sinh, một gia đình tìm được niềm hạnh phúc vô bờ.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho hay, hơn 30 năm qua, ngành Y tế Việt Nam đã không ngừng nỗ lực để làm chủ những kỹ thuật ghép tạng tiên tiến nhất, phức tạp nhất. Với trí tuệ, tâm huyết của đội ngũ thầy thuốc Việt Nam, chúng ta đã đạt được những bước tiến thần kỳ, đã làm chủ hầu hết các kỹ thuật ghép tạng phức tạp nhất như ghép tim, gan, phổi, tụy...

Hiện nay, trình độ ghép tạng của Việt Nam được đánh giá tiệm cận nhiều nước tiên tiến trong khu vực. Các y bác sỹ thực hiện thành công gần 11.000 ca ghép tạng và cứu sống hàng chục ngàn bệnh nhân tưởng như không còn cơ hội để sống. Trong đó, riêng năm 2024 ghép được 1.212 ca, năm 2.025 ghép 1.368 ca, đến nay cả nước có 286 ca chết não hiến tạng.

Ngành Y tế cũng chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, đào tạo nguồn nhân lực và chuyển giao kỹ thuật cho các bệnh viện lớn trên cả nước. Từ chỗ chỉ có một vài cơ sở thực hiện ghép tạng, đến nay cả nước có 34 bệnh viện có giấy phép hoạt động ghép.

Phó Giáo sư Đồng Văn Hệ - Giám đốc Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người, Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho hay, Việt Nam bắt đầu thực hiện ghép tạng từ năm 1992. Trong 20 năm đầu tiên, cả nước mới thực hiện được chưa tới 1.000 ca ghép. Tuy nhiên, trong 4 năm trở lại đây, số lượng ca ghép tăng rất nhanh (hơn 1.000 ca ghép mỗi năm). Có thời điểm Việt Nam đứng đầu Đông Nam Á về số lượng ghép tạng.

Theo thống kê của Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia, ca ghép tạng từ người cho chết não đầu tiên được tiến hành tại Việt Nam vào năm 2010. Từ năm 2010-2023 có 10 trường hợp chết não hiến tạng. Trước thực trạng thiếu nguồn tạng từ người cho chết não, công tác vận động thay đổi nhận thức cộng đồng về hiến tạng được đẩy mạnh. Các đơn vị đẩy mạnh công tác truyền thông nên số lượng người chết não có sự thay đổi, năm 2024 có 41 ca, năm 2025 có 66 ca hiến, đầu năm 2026 đến nay trên cả nước có 25 ca chết não hiến tạng. Dù vậy, so với nhiều nước trên thế giới, con số này vẫn còn thấp.

Theo Phó Giáo sư Đồng Văn Hệ, tại Trung Quốc, khoảng 80% số ca ghép tạng sử dụng nguồn tạng từ người chết não và chết tim. Thái Lan mỗi năm có hàng trăm ca hiến tạng từ người chết não, trong khi Việt Nam năm 2025 mới có 66 ca. Điều đó cho thấy nguồn hiến tạng vẫn là điểm nghẽn lớn nhất hiện nay.

“Chúng ta đều biết Việt Nam đã làm chủ nhiều kỹ thuật ghép tạng khó, từ ghép tim, ghép phổi đến ghép đa tạng. Chúng ta ghép rất giỏi, nhưng nếu không có người hiến thì sẽ không có những ca ghép tạng,” Phó Giáo sư Đồng Văn Hệ phân tích.

Bộ trưởng Bộ Y tế cho hay: “Mỗi năm, có không ít người đã ra đi mãi mãi khi tâm nguyện được sống vẫn chưa thể thực hiện vì nguồn tạng hiến còn quá khan hiếm. Sự thiếu hụt này không chỉ là một bài toán chuyên môn, mà còn là nỗi trăn trở về y đức. Với trách nhiệm của mình, chúng tôi hiểu rằng cần phải hành động quyết liệt hơn để xứng đáng với sự tin cậy của Đảng, Nhà nước và tấm lòng của Nhân dân."

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chia sẻ có hàng ngàn bệnh nhân đang từng ngày chờ ghép tạng. Có những em nhỏ đang mong một trái tim khỏe mạnh để được học hành, được lớn lên cùng gia đình, được vui vầy với bạn bè. Có những người cha, người mẹ trẻ và nhất rất nhiều người nữa chỉ mong có thêm thời gian để sống với gia đình. Và có những người bệnh không thể chờ để có được cơ hội sống.

Phó thủ tướng xúc động: “Điều đó nhắc nhở chúng ta rằng mỗi lá đơn đăng ký hiến mô tạng hôm nay có thể trở thành hy vọng sống cho rất nhiều người ngày mai… Tôi cũng sẽ tự mình viết đơn đăng ký hiến mô, tạng đúng vào ngày hưởng ứng đầy ý nghĩa này."

Phó Giáo sư Đồng Văn Hệ khẳng định, sự phát triển của hệ thống hiến-ghép tạng phụ thuộc vào 3 trụ cột quan trọng: Pháp luật, hệ thống y tế và đặc biệt là sự ủng hộ của cộng đồng. Luật pháp quy định các vấn đề liên quan đến hiến, lấy, ghép và điều phối tạng; hệ thống y tế là trách nhiệm của các bệnh viện và đội ngũ chuyên môn; nhưng nền tảng quan trọng nhất vẫn là cộng đồng. Nếu xã hội hiểu đúng và ủng hộ, các gia đình sẽ dễ dàng đưa ra quyết định nhân văn hơn.

Tiến sỹ Dư Thị Ngọc Thu - Bệnh viện Chợ Rẫy cho hay hiện nay Việt Nam đang tiếp tục bổ sung, xây dựng và chỉnh sửa các quy định pháp luật liên quan đến hiến, ghép tạng. Khu vực phía nam hiện có 11/33 trung tâm ghép tạng của cả nước, riêng Thành phố Hồ Chí Minh có 9 trung tâm. Giai đoạn 2019-2022, Bệnh viện Chợ Rẫy phối hợp Bệnh viện Thống Nhất và Bệnh viện Nhi đồng 2 triển khai đề tài khoa học nhằm xây dựng mạng lưới và phần mềm quản lý hiến, ghép tạng theo hướng tiếp cận mô hình của các nước phát triển.

Theo bác sỹ Thu, phần mềm này không chỉ phục vụ tại Thành phố Hồ Chí Minh mà đã tiếp nhận đăng ký hiến tạng từ người dân ở cả ba miền. Hệ thống của Bệnh viện Chợ Rẫy đến nay đã ghi nhận gần 64.000 đơn đăng ký hiến tạng. Từ kinh nghiệm học tập và hướng dẫn của các chuyên gia quốc tế, bác sỹ Thu cho rằng Việt Nam cần xây dựng một hệ thống quản lý đồng bộ trong lĩnh vực hiến, ghép tạng. Để phát triển chương trình hiến, ghép tạng cần có sự tham gia đồng bộ của cả cộng đồng, với quy trình thống nhất, hành lang pháp lý, cơ chế tài chính, truyền thông và đào tạo chuyên biệt cho hệ thống hồi sức cấp cứu. Bên cạnh đó, cần có đơn vị điều phối quản lý người hiến ngay tại bệnh viện để thực hiện vai trò kết nối giữa bệnh viện, khu vực và quốc gia, từ đó hình thành mạng lưới quản lý chặt chẽ hơn.

Trong lịch sử phát triển của y học nhân loại, ghép mô, tạng được ghi nhận là một trong những thành tựu vĩ đại nhất của thế kỷ 20. Đó là nơi đỉnh cao của khoa học kỹ thuật gặp gỡ với sự tận hiến của y đức. Đối với người thầy thuốc, không có niềm hạnh phúc nào lớn hơn khi chứng kiến một trái tim bắt đầu đập lại trong lồng ngực mới, một đôi mắt tìm lại được ánh sáng, hay một cuộc đời tưởng chừng đã khép lại nay lại được hồi sinh rạng rỡ. Tuy nhiên, sự kỳ diệu của y học sẽ không thể xảy ra nếu thiếu đi nguồn mô tạng quý giá được những người chết não hiến tặng.

Vì vậy, để đưa phong trào hiến mô tạng trở thành một hoạt động thường xuyên sâu rộng trong xã hội và khơi dậy tinh thần thiện nguyện "Cho đi là còn mãi" trong mọi tầng lớp nhân dân, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu Bộ Y tế khẩn trương tham mưu, hoàn thiện cơ chế chính sách pháp luật tiếp tục đầu tư nâng cao năng lực ghép tạng, xây dựng hệ thống điều phối hiện đại, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số hiệu quả nhất.

“

Tôi muốn dành những lời xúc động và kính trọng nhất để tri ân những người đã hiến tặng mô, tạng và gia đình của họ. Các bác, các anh, chị chính là những ‘đại sứ của sự sống.

Bộ trưởng Bộ Y tế
Đào Hồng Lan

Phó Thủ tướng cho rằng các cơ quan truyền thông đại chúng sẽ là lực lượng nòng cốt để huy động sức mạnh tổng hợp đẩy mạnh truyền thông đa dạng, hiệu quả nhằm thay đổi nhận thức, quan niệm, định kiến chưa phù hợp, chuyển đổi hành vi, tư duy mới về hiến mô tạng, khơi dậy mạnh mẽ tinh thần nhân ái, sự sẻ chia và trách nhiệm của cộng đồng trong xã hội.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan bày tỏ nếu trước đây nhiều người còn e ngại hoặc chưa hiểu đúng về hiến tạng sau khi qua đời thì hiện nay ngày càng có nhiều người xem đây là một nghĩa cử nhân văn cao đẹp, giúp "cho đi để sự sống được tiếp nối." Tính đến thời điểm hiện nay đã có 177.454 người đăng ký hiến tặng mô, tạng sau khi qua đời.

"Tôi muốn dành những lời xúc động và kính trọng nhất để tri ân những người đã hiến tặng mô, tạng và gia đình của họ. Các bác, các anh, chị chính là những ‘đại sứ của sự sống.’ Trong giờ phút đau thương nhất của gia đình, các bác, các anh, chị đã nén nỗi đau riêng để trao cơ hội sống cho những người xa lạ...,” Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan xúc động.

Mỗi người dân Việt Nam, bằng tình thương và lòng bác ái, hãy viết tiếp những câu chuyện hồi sinh kỳ diệu "cho đi là còn mãi." Một chữ ký đăng ký hiến tặng mô tạng có thể cứu sống được nhiều người trong tương lai. Khi đó, tình người tiếp tục được lan tỏa trong xã hội và đang cùng nhau thắp lên một ngọn lửa của tình yêu thương, của lòng nhân ái và khát khao cùng nhau trao gửi đi nghĩa cử cao đẹp, tiếp tục ngân vang âm thanh trong trẻo về tình người, về sự sẻ chia trong cuộc sống này./.